Problematyka konserwacji i napraw koron murów zamku w Janowcu nad Wisłą
Artykuł w czasopiśmie
MNiSW
40
Lista 2024
| Status: | |
| Autorzy: | Szostak Bartosz, Trochonowicz Maciej |
| Dyscypliny: | |
| Aby zobaczyć szczegóły należy się zalogować. | |
| Rok wydania: | 2025 |
| Wersja dokumentu: | Drukowana | Elektroniczna |
| Język: | polski |
| Wolumen/Tom: | 25 |
| Efekt badań statutowych | NIE |
| Materiał konferencyjny: | NIE |
| Publikacja OA: | TAK |
| Licencja: | |
| Sposób udostępnienia: | Witryna wydawcy |
| Wersja tekstu: | Ostateczna wersja opublikowana |
| Czas opublikowania: | W momencie opublikowania |
| Data opublikowania w OA: | 7 stycznia 2026 |
| Abstrakty: | polski |
| Korony murów są najbardziej narażone na destrukcyjne działanie czynników atmosferycznych i biologicznych, co w przypadku zamku w Janowcu, zbudowanego głównie z opoki wapnistej, powoduje przyspieszoną degradację. Autorzy przedstawiają rozwój metod konserwatorskich – od historycznych prób z użyciem darni czy żywic epoksydowych, przez rozwiązania techniczno-biologiczne, po współczesne techniki oparte na nadmurowaniach, iniekcjach i izolacjach. Opisano historię zamku, od powstania w XVI wieku jako rezydencji Firlejów, przez zniszczenia wojenne i użytkowanie gospodarcze, po działania zabezpieczające prowadzone od lat 70. XX w. Podkreślono znaczenie konserwacji ruin z minimalną ingerencją w oryginalną substancję. Analiza stanu technicznego wykazała poważne uszkodzenia: erozję opoki, ubytki zapraw, korozję biologiczną, uszkodzenia mrozowe i solne, a także negatywne skutki wcześniejszych napraw wykonanych zaprawami cementowymi. Porównanie dokumentacji z lat 2010 i 2025 dowodzi postępującej degradacji oraz wzrostu zagrożeń dla stabilności murów i bezpieczeństwa zwiedzających. W części projektowej zaproponowano kompleksowe rozwiązania: przemurowania i iniekcje wzmacniające, nadmurowania kwarcytowe z izolacją, zabezpieczenia blachą ołowianą i kształtkami ceramicznymi. Rekomendowane są metody sprawdzone już w Janowcu, łączące skuteczność techniczną z zachowaniem autentyzmu i czytelności historycznej struktury. Podsumowując, autorzy wskazują na konieczność wdrożenia zintegrowanego programu konserwatorskiego, obejmującego naprawy, monitoring i systematyczną pielęgnację, aby zapewnić długoterminową ochronę tego wyjątkowego zabytku. |
